Agressie en dementie: hoort dat bij elkaar?

De combinatie van agressie en dementie is een vraagstuk voor velen. Mensen die voorheen als zachtaardig bekend stonden, kunnen zich plots agressief gedragen. Toch is dit een logisch gevolg van de situatie waarin zij terechtgekomen zijn. Bij mensen met dementie gaan de hersenfuncties gestaag achteruit. Emoties zoals verdriet, blijdschap en boosheid worden als gevolg daarvan minder goed gereguleerd.  

Agressie bij dementie ontstaat gemakkelijk

Door vergeetachtigheid en oriëntatie problemen ontstaat gemakkelijk verlies van overzicht en grip op het bestaan. De wereld is niet langer voorspelbaar. Voor de oudere die dat besef nog heeft kan dat zeer frustrerend zijn.

Agressie als functie

Wanneer ook dat besef afneemt, kan de wereld steeds bedreigender worden voor een dementerende. Agressief gedrag kan dan een manier zijn om zich te verweren en middels gedrag aan te geven wat men niet wil. 

Bij een opname in een verzorgingshuis zijn er aanpassingsproblemen doordat de vertrouwde omgeving wegvalt. De overgang naar een nieuwe, vreemde omgeving is groot. Dat geldt ook voor de familie en betrokkenen.

Hoe wordt meestal met agressie en dementie omgegaan?

De medewerkers in een verzorgingshuis moeten onder een steeds grotere tijdsdruk werken. Zij hebben de neiging om de zorg zo effectief en snel mogelijk te verlenen.

Ook zijn zorgmedewerkers vaak gericht op het oplossen van problemen, niet op hoe om te gaan met ingewikkelde kwesties als agressief gedrag.

Een voorbeeld is de medewerker die geïrriteerd raakt door de herhalende vraag van de dementerende om haar naar het toilet te brengen en deze cliënte een uitbrander geeft. Dat lost noch de agressie noch de frustratie op. 

Waarom is dat niet de beste aanpak?

Haastig werken en irritaties wekken juist weerstand en agressie op, daardoor kost de zorg uiteindelijk meer tijd en frustratie.

Hoe kan je er beter mee omgaan?

Wij hanteren een aanpak gebaseerd op de principes van Anneke van der Plaats beschreven door Bob Verbraek. Daarop is onze aanpak van zachtheid gebaseerd. Een aanpak die ervan uitgaat dat je de situatie van de oudere niet kunt veranderen. Wel kun je de omgeving en de interactie zodanig aanpassen, dat de dementerende zich veiliger voelt. Een rustige, ontspannen houding vergroot het vertrouwen en verlaagt de stress bij de bewoner.

Wij hebben veel ervaring met agressie in de ouderenzorg. Onze zachte, rustige aanpak als basishouding werkt gunstig. De bewustwording die mede door kennis in de training wordt bereikt, werpt vruchten af voor de langere termijn.

Keer terug van Agressie en dementie naar Agressie in de zorg

Ik ben Rina van der Meulen, eigenaar en trainer van Agressie in de Zorg. Samen met een team van enthousiaste trainers en acteurs maken we graag kennis met de individuele vraag die er bij u ligt. 

Onze trainingen zijn vanaf September 2017 geaccrediteerd bij V&V Nederland!